Jak systemy HVAC kształtują przyszłość centrów danych

Rosnący rynek centrów danych w Polsce staje się jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów inwestycyjnych w regionie CEE. Kluczowym czynnikiem ich konkurencyjności przestaje być wyłącznie lokalizacja i dostępność mocy. Dziś o wartości obiektów decydują nowoczesne systemy HVAC, czyli instalacje związane z ogrzewaniem (heating), wentylacją (ventilation) oraz klimatyzacją (air conditioning), które mogą stanowić nawet 40 proc. kosztów operacyjnych, a jednocześnie determinują rentowność i długoterminową atrakcyjność inwestycji.

Z tego tekstu dowiesz się, że:

Polska odpowiada już za ponad 1/3 mocy centrów danych w CEE i do 2030 r. może potroić swoje zasoby, przekraczając 500 MW.
Główne wyzwanie technologiczne to gwałtowny wzrost gęstości mocy.
Systemy HVAC decydują o sukcesie inwestycji – dobrze zaprojektowane zwracają się już w 3. roku eksploatacji.
Chłodzenie cieczą staje się nowym standardem – do 2026 r. może objąć 40 proc. rynku, a giganci tacy jak Microsoft, Google czy AWS wdrażają je jako podstawową architekturę.
Dzięki chłodzeniu immersyjnemu centra danych mogą obsłużyć nawet trzykrotnie więcej obliczeń na tej samej powierzchni, co znacząco zwiększa rentowność.
Aspekty ESG zyskują na znaczeniu – m.in. odzysk ciepła do sieci ciepłowniczych staje się przewagą marketingową.

Największym ryzykiem dla inwestorów pozostaje szybkie tempo zmian technologicznych oraz rosnące wymagania regulacyjne UE.

Polska jest uważana za lidera rozwoju w Europie Środkowo-Wschodniej, z obecnością globalnych graczy – takich jak Microsoft, który w 2023 roku uruchomił w Polsce pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej region przetwarzania danych w chmurze.

Polska odpowiada za ponad jedną trzecią mocy centrów danych w regionie CEE. Według prognoz w perspektywie do 2030 roku może on niemal potroić swoje zasoby mocy, przekraczając 500 MW.

Coraz więcej firm z sektora budowlanego angażuje się rynek centrów danych i to nie zawsze w roli generalnego wykonawcy, ale również inwestora.

Dostępność mocy to najważniejszy element rozwoju sektora. Ale nie mniej ważnym elementem sukcesu inwestycji staje się właściwe projektowanie systemów HVAC – technologii, która może stanowić nawet 40 proc. kosztów operacyjnych obiektu.

Gęstość mocy zmienia reguły gry

– Jeszcze pięć lat temu jako inżynierowie-specjaliści MEP projektowaliśmy systemy chłodzenia dla szaf o mocy 5-8 kW. Dziś mamy do czynienia z konfiguracjami AI i machine learning, które wymagają odprowadzenia nawet 100 kW ciepła z jednej szafy serwerowej – tłumaczy Marcin Kosieniak, współwłaściciel biura projektowego PM Projekt.

Ta zmiana technologiczna ma bezpośrednie przełożenie na atrakcyjność inwestycyjną obiektów. Centra danych nowej generacji wymagają znacznie wyższych nakładów kapitałowych na systemy chłodzenia, ale jednocześnie pozwalają na osiągnięcie wyższych stawek najmu dzięki możliwości obsługi najbardziej zaawansowanych klientów technologicznych.

– Inwestorzy w tym sektorze coraz częściej patrzą na całkowity koszt posiadania przez 15-20 lat eksploatacji. System HVAC, który kosztuje więcej na początku, ale zapewnia PUE poniżej 1,2, zwracać się może już w trzecim roku eksploatacji – podkreśla Kosieniak.

Nowe technologie, nowe możliwości biznesowe

Przełomem stają się systemy immersyjnego chłodzenia cieczą. W tym roku systemy chłodzenia wodnego wprowadzono do centrów danych AI i przewiduje się, że już w 2026 roku obejmie nawet 40 proc. data center. Obiekty z projektami gotowymi do chłodzenia cieczą budują już operatorzy chmurowi. Google i AWS uruchomili modułowe centra danych z systemami chłodzenia cieczą w Holandii, Niemczech i Irlandii. Z kolei Microsoft zdecydował o wprowadzeniu chłodzenia cieczą jako standardowej architektury od tego roku.

– To nie jest tylko kwestia technologiczna, ale fundamentalna zmiana modelu biznesowego. Centrum danych z chłodzeniem immersyjnym może obsłużyć trzy razy więcej obliczeń na tym samym metrażu

– wyjaśnia Marcin Kosieniak, specjalizujący się projektowaniu nowoczesnych systemów HVAC.

Dla inwestorów oznacza to możliwość osiągnięcia znacznie wyższej rentowności powierzchni.

Zielone centra danych jako driver wartości

Rynek pokazuje także, że w centrach danych – podobnie jak na rynku nieruchomości komercyjnych – coraz większe znaczenie w wycenach zaczyna mieć aspekt ESG.

– To nie tylko sprawa precyzyjnego dokumentowania śladu węglowego… Centrum danych z systemem odzysku ciepła, które zasila sieć ciepłowniczą, może być atutem marketingowym, co w tym sektorze ma spore znaczenie

– zauważa Kosieniak.

Ryzyka i wyzwania dla inwestorów

Głównym zagrożeniem pozostaje szybka zmiana technologiczna. Obiekty projektowane dziś pod konwencjonalne chłodzenie powietrzem mogą stać się przestarzałe już za 3-5 lat.

– Elastyczność infrastruktury staje się niesamowicie ważna. Dlatego projektuje się systemy modularne, które można rozbudowywać i modernizować bez zatrzymywania pracy całego centrum danych. Inwestorzy powinni również uwzględnić rosnące wymagania regulacyjne. Unijna dyrektywa o efektywności energetycznej budynków będzie wymagać od centrów danych raportowania zużycia energii i planów dekarbonizacji – wylicza Marcin Kosieniak.

Popyt na powierzchnie w centrach danych rośnie w Polsce o kilkadziesiąt procent rocznie, napędzany przez cyfryzację gospodarki i rozwój usług chmurowych. Warszawa, Kraków i Wrocław stają się kluczowymi hubami dla międzynarodowych operatorów.

– Widzimy wyraźny trend: duzi gracze jak Microsoft czy Google inwestują tylko w obiekty z najnowszymi systemami chłodzenia. To staje się warunkiem sine qua non dla kontraktów długoterminowych. I to chyba najlepiej pokazuje, że rynek centrów danych w Polsce wchodzi w nową erę, gdzie systemy HVAC przestają być tylko infrastrukturą techniczną, a stają się kluczowym czynnikiem konkurencyjności i rentowności inwestycji – zauważa Marcin Kosieniak.

Marcin Kosieniak – specjalista MEP, biegły sądowy, ekspert specjalizujący się w prowadzeniu projektów w Polsce i za granicą, w tym wykorzystaniu innowacyjnych rozwiązań projektowych. Współwłaściciel bydgoskiego biura projektowego PM Projekt, które w tym roku odpowiada za projekt modernizacji Muzeum Archeologicznego w Gdańsku oraz projekty nowo budowanych muzeów – we Wrocławiu i Poznaniu. Jako biegły sądowy wydaje opinie w zakresie instalacji sanitarnych.