Ponad 6,5 miliona pracujących Polaków opiekuje się dziećmi lub wnukami w wieku do 15 lat – to dane Głównego Urzędu Statystycznego. Praca zdalna i elastyczny grafik miały rozwiązać problem godzenia życia zawodowego z rodzinnym, ale w praktyce rzadko wystarczają. Telefon ze szkoły, nagła gorączka u dziecka czy pilna wizyta u lekarza w środku dnia sprawiają, że nawet najważniejszy projekt w firmie natychmiast schodzi na dalszy plan. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada co prawda rozszerzenie prawa do dwóch dni płatnej opieki nad dzieckiem na rodziców dzieci do 18. roku życia. Jednak nawet takie rozwiązania nie wyeliminują problemu nagłych nieobecności i konieczności reorganizacji pracy zespołu.

Łączenie pracy i obowiązków opiekuńczych bywa dla Polaków nie lada wyzwaniem. Według danych GUS co trzecia pracująca osoba opiekująca się dziećmi przyznaje, że ma trudności z utrzymaniem równowagi między karierą a domem. Z podobnym problemem mierzy się zresztą nie tylko nasz kraj. Według raportu Eurofound „Living and Working in the EU” już 30 proc. pracowników w Unii Europejskiej przyznaje, że praca zawsze lub przez większość czasu ogranicza czas, który mogą poświęcić rodzinie.

– Dostęp do pracy zdalnej czy elastyczny grafik ułatwiły życie wielu rodzicom. Pamiętajmy jednak, że nie każdy wykonuje zawód, w którym da się po prostu zamknąć laptopa i wyjść. W handlu, produkcji czy ochronie zdrowia nagła nieobecność wymaga natychmiastowego zastępstwa. Co więcej, gdy zespół jest mały albo ma mnóstwo pracy, zorganizowanie tego graniczy z cudem – wskazuje Magda Pietkiewicz, ekspertka rynku pracy i twórczyni platformy Enpulse.

Chore dziecko? Liczy się pomoc współpracowników

Kiedy rodzic musi pilnie zająć się dzieckiem, rzadko jest w stanie kontynuować pracę z pełną wydajnością. W takich momentach kluczową rolę odgrywają współpracownicy, którzy mogą przejąć część bieżących zadań. Problem polega na tym, że gotowość zespołu do bezinteresownej pomocy ma swoje granice. Z badań Enpulse wynika, że coraz więcej pracowników deklaruje brak wsparcia ze strony współpracowników. W 2023 roku wskazywało na to 7 proc. respondentów, podczas gdy w 2025 roku odsetek ten wyniósł już 15 proc.

– To wcale nie znaczy, że ludzie w zespołach stali się mniej życzliwi. Po prostu sami są dociążeni zadaniami i brakuje im przestrzeni na pomoc innym. Gdy ktoś sam ledwo wyrabia się ze swoimi terminami, przejęcie pracy po koledze bywa ponad jego siły. Z czasem pojawia się irytacja – nawet jeśli wszyscy po ludzku rozumieją, że rodzic musiał pilnie odebrać dziecko – zauważa Magda Pietkiewicz.

Dużo zależy od szefa

Nagła nieobecność jednej osoby to zawsze wyzwanie organizacyjne: oznacza spiętrzenie zadań dla reszty, ryzyko opóźnień, a nierzadko konieczność korekty planów całego zespołu. Deklarowane przez firmę zrozumienie dla sytuacji rodzica to jedno, a twarda konieczność dowiezienia wyników to drugie. W codziennej praktyce te cele rzadko idą w parze, a o tym, czy w zespole wybuchną konflikty, w największym stopniu decyduje postawa kadry zarządzającej.

– Jeśli szef daje do zrozumienia, że wyjście po dziecko to problem, pracownik po prostu zacznie bać się o to pytać, a reszta zespołu poczuje, że płaci cenę za cudze nieobecności. Dlatego mądry menedżer musi znaleźć złoty środek – nie może poprzestać na wyrazach współczucia, a jednocześnie nie może zrzucać wszystkiego na barki pozostałych. Musi tak ułożyć pracę, by zachować jej ciągłość i nie zajechać tych samych osób. Inaczej pretensje w zespole będą tylko kwestią czasu – tłumaczy Magda Pietkiewicz.

Nowe wyzwania: kiedy opieka dotyczy nie tylko dzieci

Problem z godzeniem pracy i życia prywatnego powoli przestaje dotyczyć wyłącznie rodziców. Zmiany demograficzne i starzejące się społeczeństwo sprawiają, że przed niemal identycznym wyzwaniem staje dziś zupełnie nowa, rosnąca grupa pracowników. GUS szacuje, że w 2025 roku ponad milion pracujących Polaków opiekowało się krewnymi w wieku co najmniej 15 lat, którzy potrzebowali wsparcia ze względu na stan zdrowia lub podeszły wiek. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zapewnienie opieki bliskim może stawać się coraz większym wyzwaniem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców.

– Wsparcie dla pracujących opiekunów przestaje być wyłącznie kwestią dobrej woli szefa czy empatii kolegów z biurka obok. To sprawdzian dojrzałości całej organizacji. Zamiast udawać, że sprawy osobiste da się całkowicie odciąć od zawodowych, firmy muszą nauczyć się zarządzać nieplanowanymi nieobecnościami w sposób przemyślany i partnerski. W przeciwnym razie koszt braku systemowych rozwiązań po cichu poniosą sami pracownicy – własnym zdrowiem, wypaleniem i narastającą w zespołach frustracją – podsumowuje Magda Pietkiewicz.

Enpulse to nowoczesne narzędzie dla firm, które chcą zrozumieć i wzmacniać zaangażowanie pracowników. Platforma łączy badania opinii z inteligentną analizą danych, aby wskazać, co realnie wpływa na motywację i efektywność zespołów. Na podstawie wyników Enpulse dostarcza organizacjom jasne rekomendacje i gotowe rozwiązania – wspierające liderów w podejmowaniu trafnych decyzji i budowaniu zdrowej kultury pracy.